Wielu inwestorów myli NARZĘDZIA zdobywania przewagi w inwestowaniu ze ŹRÓDŁAMI przewagi. Ten problem pojawił się już w poprzednim wpisie o generowaniu ponadprzeciętnych zysków przez Buffetta.
- Narzędzie jest odpowiedzią na pytanie: za pomocą czego próbujemy przewagę zbudować?
- Źródło przewagi odpowiada natomiast na pytanie: dlaczego jestem w stanie podejmować zyskowniejsze decyzje niż rynek (indeks)?
To nie to samo.
Narzędzia budowania przewagi to metody pracy inwestora. Same w sobie nie są przewagą, mogą jednak pomóc ją zbudować.
Przykłady najczęściej używanych narzędzi:
- analiza fundamentalna i techniczna,
- analiza sprawozdań finansowych,
- modele wyceny (np. DCF),
- analiza branży,
- analiza danych makroekonomicznych,
- analiza rekomendacji,
- własna baza danych,
- checklisty inwestycyjne,
- strategie inwestycyjne (np. value investing),
- automatyczne screenery spółek.
W takim razie sama np. analiza fundamentalna NIE jest przewagą. Jest narzędziem. Przewagą staje się dopiero wtedy, gdy dzięki niej udaje się wyciągać trafniejsze wnioski niż większość rynku. Użycie jej tylko dlatego, że istnieje, nie stanowi ani żadnej gwarancji przewagi, ani zysków w ogóle. Na zasadzie analogii – posiadanie pędzla nie spowoduje, że wyczarujemy obrazy jakości tych stworzonych przez Matejkę.
Źródła przewagi tkwią gdzie indziej.
Oto 20 najważniejszych źródeł osiągania przewagi:
1. Lepsza analiza fundamentalna (AF) i wycena spółek.
Poznanie zasad AF i sprawne posługiwanie się nią nic jeszcze nie daje. Ale dokładniejsze zrozumienie działalności i wyników spółki za jej pomocą już tak. Do tego trzeba czegoś więcej niż wskaźniki czy modele.
2. Lepszy wybór spółek (tzw. stock selection)
Umiejętność wybierania firm o największym potencjale to w zasadzie oś inwestowania, także tego profesjonalnego. Czasem nie potrzeba do tego AF. Nie każdy ma ten dar.
3. Znajomość konkretnej branży
Nie trzeba znać się na wszystkim. Specjalistyczna wiedza o sektorze lub technologii może być znaczną pomocą i wystarczy na tym się koncentrować, by zobaczyć rzeczy, których nie widzi rynek.
4. Długi horyzont inwestycyjny
To patrzenie kilka lat do przodu, zamiast kilku miesięcy czy wręcz dni. A przy tym nie uleganie pokusie likwidacji pozycji przy byle kichnięciu rynku.
5. Cierpliwość
Czekanie na odpowiednią cenę zamiast kupowania na siłę. Nie żądanie wyników natychmiast.
6. Dyscyplina
Trzymanie się własnych zasad nawet wtedy, gdy emocje podpowiadają coś innego.
7. Konsekwentny proces inwestycyjny
Żeby się czegoś trzymać, najpierw należy konkretne zasady wypracować i je ZWERYFIKOWAĆ. A potem podejmować decyzje według tych sprawdzonych zasad zamiast ciągłej improwizacji.
8. Odporność na emocje
Nieuleganie panice ani euforii, ani żadnym innym huśtawkom nastrojów. W tym celu wymagana jest nauka zarządzania emocjami, a nie ich tłumienie i zaprzeczanie.
9. Samodzielne myślenie
Niepodążanie ślepo za opinią tłumu, za okazyjnymi radami, za naśladownictwem guru. Jeśli robi się to samo co inni, to nie da się ich pokonać. Znacząco lepsze informacyjnie są rekomendacje, ale i te wymagają odpowiedniego sposobu ich realizacji.
10. Lepsza interpretacja danych
Wyciąganie trafniejszych wniosków z tych samych informacji dowolnego rodzaju. Kiedy wszyscy w epoce informatyzacji dostają takie same informacje i to coraz szybciej, kluczem staje się ich efektywne przerabianie na decyzje. To także umiejętność oddzielania faktów od szumu informacyjnego.
11. Timing
Ma dużo mniejsze znaczenie w inwestowaniu niż w tradingu i nie chodzi o zgadywanie górki i dołka. Bardziej chodzi o rozpoznawanie momentów skrajnego pesymizmu lub euforii, czy stopniowe budowanie lub redukowanie pozycji. Dla inwestora wartość ma często większe znaczenie niż konkretny dzień zakupu, ale cena zakupu wpływa na przyszłą stopę zwrotu.
12. Lepsza ocena jakości zarządu, jego decyzji, planów
Rozpoznawanie firm prowadzonych przez kompetentnych menedżerów, często wizjonerów. To w zasadzie robota przede wszystkim dla analityków, ale można wykorzystać ich wnioski. Tego nie zrobi żadna AI.
13. Rozumienie przewagi konkurencyjnej spółki
Polega na ocenie, czy firma ma cechy pozwalające jej rozwijać się przez wiele lat bez utraty konkurencyjności, czyli tzw. fosy. To było właśnie domeną W. Buffetta.
14. Konstrukcja portfela
Dwóch inwestorów może wybrać identyczne spółki, ale osiągnąć zupełnie inne wyniki przez: wielkość pozycji, poziom dywersyfikacji, koncentrację na najlepszych pomysłach czy zarządzanie ryzykiem (wyrzucanie przegranych zanim będzie za późno).
15. Wykorzystywanie błędów rynku
Nieustannie się pojawiają. To może działać np. wtedy, gdy kupujemy, bo rynek wycenia spółkę zbyt nisko, ponieważ wychodzi z niej fundusz nie z powodów fundamentalnych.
16. Ciągłe uczenie się i doskonalenie
Systematyczne rozwijanie wiedzy i umiejętności daje przewagę w każdej dziedzinie. Nikt nie rodzi się geniuszem, do tego potrzeba doświadczenia i treningu.
17. Analiza własnych błędów
Wyciąganie wniosków z nieudanych inwestycji. I nie powtarzanie ich! W tym celu pomocny jest dziennik transakcji.
18. Modelowanie
Wiedza z zakresu statystyki, ekonometrii czy choćby informatyki, pozwala szukać zależności w danych, lepszych ustawień, budowy sprawdzonych strategii, w tym za pomocą AI. Dzięki temu przewaga jest powtarzalna.
19. Przewaga osobista
Składa się na nią wiele z pozoru nieważnych cech, które finalnie okazują się game changerem. Np. umiejętność zmiany zdania pod wpływem zmiany warunków, umiejętność kwestionowania swoich przekonań inwestycyjnych, utrzymanie pokory wobec rynku, zwracania uwagi na szczegóły, nie komplikowania prostych rzeczy.
20. Unikalne podejście
To choćby skupianie się na obszarach pomijanych przez innych uczestników rynku. Znalezienie swojej niszy. Korzystanie z jakichś dodatkowych strategii typu arbitraż.
***
Przewaga zwykle nie wynika tylko z jednego czynnika, lecz z kompilacji wielu z nich. Ważne, by potrafić sobie rzetelnie odpowiedzieć na pytanie: czy wiem jak dokładnie wygenerować własną przewagę?
—kat—


Consequatur iste a expedita magni eveniet. Ad vel et veniam aperiam distinctio vero deserunt. Eligendi unde est aspernatur odit exercitationem. Hic assumenda reiciendis iste facere.
Voluptatem sunt rerum eum inventore aspernatur. In nam est aut ut rem tempore minima. Aut dolorum officiis tempore recusandae similique dolorem eum. Et consequatur qui enim.
Consectetur quasi accusamus sit at molestiae enim. Quis consequuntur nobis non aut nostrum qui non. Iste eligendi quia sunt dolorum velit. Corrupti fugiat odit ullam id aut aperiam.
Aperiam atque et omnis voluptatem ut mollitia. Eos eligendi sequi sed et cupiditate nulla id.
Nostrum officiis est nostrum quod. Blanditiis temporibus perspiciatis saepe suscipit et qui. Maxime similique quia accusamus quo modi.
Eius nemo ea soluta. Atque itaque consectetur quaerat quas qui velit at. Optio repellendus accusamus sequi dolorem quia pariatur et laudantium. Omnis suscipit exercitationem dolores consectetur.